Με αφορμή την πρόσφατη «εξαφάνιση» ATM της Τράπεζας Πειραιώς από σημεία εξυπηρέτησης, εις βάρος των δικαιωμάτων των καταθετών.
Πριν λίγες μέρες, πελάτες και συναλλασσόμενοι με συγκεκριμένη συστημική τράπεζα, έγιναν άθελά τους θεατές μιας εξοργιστικής αυθαιρεσίας, που έφτασε στα όρια του «πραξικοπήματος» και ήταν σαν να μας λέει «ξεχάστε τις δωρεάν αναλήψεις από τον τραπεζικό σας λογαριασμό. Μας εμπιστευθήκατε τις οικονομίες σας, τις μισθοδοσίες και τις συντάξεις σας και εμείς ανταποδίδουμε με αθέμιτο πλουτισμό εις βάρος σας».
Συγκεκριμένα, τα ΑΤΜ της Τράπεζας Πειραιώς που λειτουργούσαν επί χρόνια – σε μετρό, σούπερ μάρκετ, νοσοκομεία, εμπορικά κέντρα, αεροδρόμια λιμάνια, σιδηροδρομικούς σταθμούς κ.α – για την εξυπηρέτηση των καταθετών της, «εξαφανίζονται» σταδιακά και τη θέση τους παίρνουν ΑΤΜ αγνώστου προέλευσης, που – σύμφωνα με καταγγελίες – χρεώνουν προμήθεια 2,10 ευρώ για κάθε ανάληψη καταθέτη από τον λογαριασμό του.
Και όλα αυτά γίνονται ενώ προηγουμένως έχει μπει φραγή στις αναλήψεις από το γκισέ, αφού οι τράπεζες χρεώνουν προμήθειες και σε αυτές τις αναλήψεις.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Τράπεζα Πειραιώς αποφάσισε να παραχωρήσει τη διαχείριση 850 ΑΤΜ της στην εταιρεία Cashflex, θυγατρική του ομίλου Printec. Από τα ΑΤΜ αυτά αφαιρείται το λογότυπο της Τράπεζας Πειραιώς, γίνονται πράσινα και φέρουν το λογότυπο της Cashflex.
Από την εμπειρία μου ως πρώην εργαζόμενη σε υπηρεσίες εποπτείας του Τραπεζικού Συστήματος οφείλω να πώ, πως όλα τα παραπάνω, πριν από μια δεκαετία περίπου, οι Τράπεζες δεν θα μπορούσαν να τα ονειρευτούν, ούτε στα πιο τρελά τους όνειρα, αφού υπήρχαν κανόνες αυξημένης τραπεζικής εποπτείας και προστασίας των καταναλωτών.
Επιπλέον, η Τράπεζα Ελλάδος διενεργούσε αιφνίδιους και αυστηρούς ελέγχους στα πιστωτικά ιδρύματα, επέβαλε πολύ υψηλά πρόστιμα σε περιπτώσεις παραβίασης της τραπεζικής νομοθεσίας και ήταν ο φόβος και ο τρόμος τους. Αυτά πριν 10 χρόνια.
Κάτω από αυτές τις δυστοπικές εξελίξεις εξέφρασα άμεσα δημόσια τα παρακάτω εύλογα ερωτήματα:
– Η Τράπεζα, με τις παραπάνω ενέργειές της, δυσκολεύει ή όχι την πρόσβαση των καταθετών της στα δικά τους κεφάλαια, που της έχουν καταθέσει καλή τη πίστη; Τηρούνται ή όχι οι βασικές αρχές για την τραπεζική εποπτεία «Core Principles for Effective Banking Supervision» που ορίζονται από την BIS;
– Ως διαχειρίστρια των κεφαλαίων των καταθετών της, με ποιόν τρόπο προστατεύει τα δικαιώματά τους; Χρεώνοντας 2,10 ευρώ στους καταθέτες για κάθε ανάληψη;
– Πως προστατεύεται το απόρρητο των καταθέσεων, καθώς και η αδιάλειπτη λειτουργία των ΑΤΜ (όπως επαρκή μετρητά στα μηχανήματα και η επιχειρηματική συνέχεια «business continuity» σε περιπτώσεις κρίσης π.χ από διακοπές ρεύματος, φυσικές ή άλλες καταστροφές) όταν η Τράπεζα έχει αναθέσει outsourcing μια τόσο βασική και κρίσιμη λειτουργία της;
– Ενημέρωσε έγκαιρα και εγγράφως τους πελάτες της για αυτή την εξέλιξη, ως όφειλε;
– Υπάρχει στη χώρα μας τραπεζική εποπτεία, κανόνες τραπεζικής δεοντολογίας, δίκαιο προστασίας των καταναλωτών και ποιές ενέργειες έχουν κάνει για την προστασία των καταθετών;
– Υπάρχει Κυβέρνηση και ποιούς προστατεύει;
– Πως προτίθεται η αντιπολίτευση να προστατεύσει τα εκατομμύρια των πολιτών που συναλλάσσονται με τις Τράπεζες, απέναντι σε αυτή την ασυδοσία;
Με την ευκαιρία, ξαναθυμήθηκε το σάλο που προκλήθηκε πριν από ένα χρόνο περίπου, όταν έγινε γνωστό ότι η κερδοφορία για το 2024, των 4 συστημικών τραπεζών, εκτινάχθηκε στον ουρανό, την ώρα που οι τράπεζες χρέωναν πολύ υψηλές προμήθειες για τις υπηρεσίες τους, είχαν κλειστές τις στρόφιγγες της χορήγησης δανείων, ενώ έχουν αντλήσει συνολικά περίπου 50 δις δημόσιο χρήμα διαχρονικά για την ανακεφαλαιοποίησή τους.
Συγκεκριμένα, οι 4 συστημικές τράπεζες ανακοίνωσαν για το 2024 κέρδη που ξεπερνούσαν συγκεντρωτικά το ποσό των 4,7 δις ευρώ, αυξημένα κατά 28,77% σε σύγκριση με τα κέρδη του 2023. Ενώ τα κέρδη τους από προμήθειες ξεπέρασαν το 2024 τα 2 δις ευρώ, αυξημένα κατά πολύ από τα αντίστοιχα του 2023, λόγω της αύξησης των τραπεζικών συναλλαγών και των αντίστοιχων προμηθειών που χρεώνουν στους πελάτες τους.
Τότε, εν μέσω θύελλας αντιδράσεων, η Κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Ιανουάριο του 2025 την κατάργηση ή μείωση 6 βασικών τραπεζικών προμηθειών, για να χρυσώσει προφανώς το χάπι και 7 μήνες μετά οι Τράπεζες να επανέλθουν δριμύτερες.
Αυτά δεν μπορεί να συμβαίνουν σε μια Ευρωπαϊκή, ευνομούμενη χώρα, συμβαίνουν σε μια χώρα που η Κυβέρνηση και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα κάνουν πάρτυ, απούσης της αντιπολίτευσης.
Ακολούθησε σάλος από τις μαζικές αντιδράσεις των πολιτών και των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Μετά από αυτό, η Τράπεζα Πειραιώς σε μια κίνηση πρωτάκουστης «γενναιοδωρίας» ανακοίνωσε τη μείωση της προμήθειας κατά 0,10 ευρώ.
Οι αντιδράσεις των πολιτών γιγαντώθηκαν και μετά τον τεράστιο σάλο που προκλήθηκε από την απόφαση της Τρ. Πειραιώς να επιβάλει τις εξοργιστικές και αυθαίρετες χρεώσεις στις αναλήψεις από ΑΤΜ για τους πελάτες της – καταθέτες, ακολούθησε σημερινή ανακοίνωση της Κυβέρνησης, δια στόματος Κυριάκου Πιερρακάκη – σε συνεννόηση με την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – για το μηδενισμό των χρεώσεων για όλες τις αναλήψεις μέσω ΔΙΑΣ (και για τις αναλήψεις μέσω ΑΤΜ τρίτων παρόχων).
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κυβέρνηση ξαφνικά αποφάσισε να πάρει το μέρος των πολλών, ενάντια στα οικονομικά συμφέροντα, απλά έκανε τη δουλειά της ως όφειλε, γιατί αλλιώς εκτιμώ ότι θα αναγκαζόταν να αναλάβει άμεσα δράση η Τράπεζα Ελλάδος και οι Ευρωπαϊκοί τραπεζικοί θεσμοί, ως όφειλαν.
Είναι προφανές ότι η κοινωνία που είναι παρούσα και ξέρει να αντιστέκεται μαζικά και συντονισμένα απέναντι στην αδικία και την αυθαιρεσία είναι η κοινωνία που μπορεί να επιβιώσει στα δύσκολα. Η κοινωνία που σιωπά είναι άξια της μοίρας της.
Καιρός να διαλέξουμε όλες/οι πλευρά.
Της μαζικής και συντονισμένης συμμετοχής και αντίστασης ή της σιωπής;
Ελένη Σταύρου 