Blog

Γυναικες, ανθρώπινα δικαιώματα, ενεργοί πολίτες

ΠΑΡΤΕ ΘΕΣΗ ενάντια στις έμφυλες ανισότητες

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΩΝ, που αποτελείται από 24 Γυναικείες Οργανώσεις και στην οποία συμμετέχω εκπροσωπώντας την Ομάδα Γυναικείων Δικαιωμάτων Κοινωνικής Παρέμβασης Δυτικά, δίνει στη δημοσιότητα ένα κείμενο αιτημάτων και διεκδικήσεων και καλεί τα κόμματα που έχουν δηλώσει τη συμμετοχή τους στις βουλευτικές εκλογές της 21/5/2023 να ενημερωθούν και να πάρουν θέση. 

Για το λόγο αυτό, διοργανώνει ανοιχτή εκδήλωση – συζήτηση και προσκαλεί τα κόμματα να συμμετέχουν και να διατυπώσουν δημόσια τη θέση τους πάνω στα αιτήματα αυτά.  

Στην εκδήλωση καλούνται επίσης να συμμετέχουν βουλευτές/τριες, υποψήφιοι/ες βουλευτές/τριες, γυναικείες οργανώσεις και κάθε ενεργός πολίτης που πιστεύει στην ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Τα αιτήματά μας έχουν σταλεί στα κόμματα, σε συνοπτική και αναλυτική μορφή, όπως παρακάτω:

H επιστολή προς τα κόμματα με τον συνοπτικό κατάλογο των αιτημάτων μας

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΩΝ
Συνυπογράφουν 24 γυναικείες οργανώσεις

Το θέμα των γυναικείων δικαιωμάτων ως ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σύμφωνα με την πλατφόρμα του Πεκίνου και με βάση όσα καθημερινά παίρνουν τον δρόμο της δημοσιότητας, αποδεικνύει ότι υπάρχει μακρύς δρόμος ακόμα για την κατάκτηση της ισότητας των φύλων. Παράλληλα, η χώρα μας βρίσκεται σήμερα στην τελευταία θέση του Δείκτη Ισότητας των Φύλων της EIGE (Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων) και στην 100η θέση της έκθεσης για την ισότητα των φύλων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, παρότι διαθέτει ένα πλήρες νομικό πλαίσιο για την ισότητα και παρά τους πολύχρονους, συστηματικούς αγώνες του φεμινιστικού κινήματος.

Κατόπιν σχετικής έρευνας που διενεργήσαμε για τη λειτουργία των θεσμών και για την εφαρμογή του νομικού πλαισίου στην πράξη, διαπιστώσαμε σοβαρές αποκλίσεις από την αρχή της ισότητας, που μας προβληματίζουν έντονα και είναι ισχυρή μας πεποίθηση ότι ένα πλαίσιο γενναίων μεταρρυθμίσεων στον τομέα της ισότητας θα πρέπει να δρομολογηθεί άμεσα από τη νέα Κυβέρνηση.

Εν όψει των επερχόμενων εκλογών και με δεδομένο ότι οι γυναίκες αποτελούμε την πλειοψηφία του εκλογικού σώματος και πρέπει να έχουμε ενεργό λόγο στις  εξελίξεις και τις αποφάσεις που μας αφορούν, θέτουμε το αίτημα για συμπερίληψη στην ατζέντα των κομμάτων των αιτημάτων μας και διεκδικούμε θετική ανταπόκριση, ώστε από κοινού να υπάρξει δράση προς την κατεύθυνση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων.

Με βάση τα παραπάνω ζητούμε από τα κόμματα να υιοθετήσουν τα παρακάτω αιτήματά μας και τις διεκδικήσεις μας, να δεσμευθούν δημόσια υπέρ των γυναικείων δικαιωμάτων και να προβλέψουν θεσμούς και κονδύλια, ώστε να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς η ισότητα των φύλων:

1. Επανασύσταση – αναβάθμιση της υποβαθμισμένης από την παρούσα Κυβέρνηση Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων.  Αναθεώρηση των πολιτικών ισότητας και υιοθέτηση της διάστασης του φύλου (gender mainstreaming) παντού.

2. Δραστικά μέτρα πρόληψης και προστασίας των γυναικών από την έμφυλη – ενδοοικογενειακή βία και τις συνέπειές τους. Ένταξη του όρου γυναικοκτονία στον ποινικό κώδικα και μέριμνα για τα ορφανά των γυναικοκτονιών.

3. Θέσπιση και λειτουργία επαρκώς εξοπλισμένων ενιαίων κέντρων αναφοράς για την προστασία των θυμάτων έμφυλης βίας (σεξουαλικής βίας/βιασμού) και τη διενέργεια των ιατρικών και άλλων απαιτούμενων εξετάσεων σε μεγάλα αστικά κέντρα.

4. Διεύρυνση – αναβάθμιση – βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας του δικτύου δομών καταπολέμησης της έμφυλης βίας και διασφάλιση αξιοπρεπών και σταθερών συνθηκών εργασίας του συνόλου των εργαζομένων.

5. Συστηματική – τακτική συγκέντρωση, επεξεργασία και δημοσίευση στατιστικών δεδομένων για την έμφυλη βία και τις έμφυλες ανισότητες από το Παρατηρητήριο της Γενικής Γραμματείας Ισότητας.

6. Αντιμετώπιση των παθογενειών της δικαστικής εξουσίας. Λειτουργία οικογενειακών δικαστηρίων, κατ΄ εφαρμογή του Ν. 2447/1996. Επίσπευση του χρόνου εκδίκασης των δικαστικών υποθέσεων. Επιμόρφωση δικαστικών λειτουργών.

7. Μέτρα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της δευτερογενούς θυματοποίησης των γυναικών θυμάτων έμφυλης βίας από την Ελληνική Αστυνομία, την Δικαιοσύνη και τις Υπηρεσίες Υποστήριξης. 

8. Κατάργηση Νόμου Τσιάρα Ν.4800/2021 περί αναμόρφωσης του οικογενειακού δικαίου και επαναφορά ρυθμίσεων του Νόμου 1329/83. Κρατική, οικονομική και κοινωνική μέριμνα για τα παιδιά των διαζευγμένων οικογενειών με βάση εισοδηματικά κριτήρια/ ιδιαιτέρως για τα παιδιά οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα ή παιδιά που είναι ευάλωτα, κοινωνικά αποκλεισμένα, κ.λπ.

9. Συστηματική και επαρκής εκπαίδευση – επιμόρφωση – ευαισθητοποίηση των πολιτών, αστυνομικών, δικαστικών, δικηγόρων, υγειονομικών, εκπαιδευτικών, ειδικών επαγγελματιών, δημοσίων – ιδιωτικών υπαλλήλων κ.α. για την έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη/καταπολέμηση της έμφυλης βίας και των έμφυλων ανισοτήτων.

10. Λήψη μέτρων για την εξάλειψη των μισογυνικών, πατριαρχικών, σεξιστικών και ρατσιστικών στερεοτύπων και αντιλήψεων που αναπαράγονται από τα ΜΜΕ.

11. Ισότιμη συμμετοχή γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Ενδυνάμωση – Επιμόρφωση – Υποστήριξη των γυναικών υποψηφίων στις εκλογές με σκοπό την ισότιμη εκπροσώπηση σε όλα τα επίπεδα Πολιτικής 

12. Πρόληψη, καταπολέμηση και εντοπισμός των έμφυλων ανισοτήτων στους χώρους εργασίας.

Ακολουθεί στο επισυναπτόμενο κείμενο η ανάλυση των αιτημάτων μας με την τεκμηρίωση και τις αναλυτικές διεκδικήσεις μας

Οι υπογράφουσες γυναικείες οργανώσεις

  1. Ελληνικό Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης
  2. Ελληνικό Δίκτυο για την Φεμινιστική Απεργία
  3. Ένωση Ελληνίδων Νομικών
  4. Ένωση Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε.)
  5. Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας (ΕΔκΒ)
  6. Γυναικεία ομάδα Αυτοάμυνας
  7. ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΕΣ
  8. Δίκτυο για την Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Γυναικών
  9. Δίκτυο Γυναικών Συγγραφέων κατά της Έμφυλης Βίας και των Γυναικοκτονιών «Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ»
  10. ΔΙΟΤΙΜΑ Κέντρο για τα Έμφυλα Δικαιώματα και την Ισότητα
  11. Κίνηση Δημοκρατικών Γυναικών
  12. ΜΗΤΕΡΑΣ ΕΡΓΟΝ Σύλλογος Πολύτεκνων Μητέρων
  13. Ομάδα Γυναικείων Δικαιωμάτων Κοινωνική Παρέμβαση Δυτικά
  14. Οι μαμάδες Mother’s Wings Greece
  15. Ομάδα γυναικών του συλλόγου κοινωνικής και Πολιτιστικής Παρέμβασης θρυαλλίδα
  16. Ομάδα Γυναικών Πτολεμαΐδας
  17. Πρωτοβουλία Γυναικών Πειραιά 
  18. Σύλλογος εργαζομένων Γενικής Γραμματείας Ισότητας των φύλων «Δώρα Κατσιβαρδάκου»
  19. Σωματείο Γυναικείων Δικαιωμάτων «ΤΟ ΜΩΒ»
  20. Φεμινιστική Συλλογικότητα ΘΕΟΔΩΡΑ 
  21. ΧΕΝ ΕΛΛΑΔΟΣ
  22. Artivism Movement
  23. NIMERTIS ACTIONART ΝΠΙΔ
  24. STRONG ME, Κίνημα για την πρόληψη & καταπολέμηση της έμφυλης βίας.
Γυναικες, απόψεις, αλληλεγγύη, ανθρώπινα δικαιώματα, ενεργοί πολίτες

Οι καταγγελίες εις βάρος Αλ. Γεωργούλη και το Metoo ως συλλογική αντίδραση

Όταν πριν από 2 χρόνια η Σοφία Μπεκατώρου με γενναιότητα ψυχής κατήγγειλε δημόσια την σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη το 1998 από παράγοντα της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας, η καταγγελία της μας γέμισε ελπίδα και δύναμη, αφού σήμανε την είσοδο του Metoo για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Σε αυτήν την πρόοδο, που δίνει το θάρρος στις γυναίκες να μιλούν δεν κάνουμε εκπτώσεις.

Υπερασπιζόμαστε το metoo και το δρόμο που άνοιξε η Σοφία Μπεκατώρου.

Αυτά σκέφτομαι τούτες τις ώρες, που ήρθε νέα κεραμίδα εκ Βρυξελλών για την καταγγελία εις βάρος του Ευρωβουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Γεωργούλης για σεξουαλική παρενόχληση (ή μήπως είναι πιο βαριές οι καταγγελίες;) μιας νέας γυναίκας.

Δεν γνωρίζω και δεν έχει σημασία ποιά είναι η γυναίκα θύμα της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Αυτό που προέχει είναι να πούμε δημόσια όλες και όλοι οι υπερασπιστές του Metoo και των γυναικείων δικαιωμάτων, για μια φορά ακόμη, όπως πάντα κάναμε ως τώρα ότι: Είμαι_μαζί_σου, Σε_πιστεύω, Είμαι με_καθε_γυναικα_θυμα που βιώνει την παρενόχληση, το βιασμό και την υποτίμηση.

Να πούμε και ότι είμαστε ενάντια_σε_καθε_Γεωργουλη

Αυτά έχω να πω και φυσικά ότι έχω εμπιστοσύνη στην Βελγική Δικαιοσύνη, που πρέπει να διερευνήσει χωρίς καθυστέρηση την καταγγελία εις βάρος του Ευρωβουλευτή.

Και κάτι ακόμη. Να σκεφτούμε 2 και 3 και 53 φορές την επόμενη φορά τι θα ψηφίσουμε, πριν φτάσουμε στην κάλπη.

πολιτισμος, αλληλεγγύη, ενεργοί πολίτες, κοινωνική δικαιοσύνη

Μαθήματα αλληλεγγύης μέσα από ένα πανάρχαιο πασχαλινό έθιμο της εκκεντρικής, ισότιμης κοινωνίας της Ικαρίας

Χρόνια Πολλά και Aναστάσιμα με αγάπη και αλληλεγγύη για όλον τον κόσμο.

Και επειδή αυτές οι λέξεις είναι σπάνιες στις μέρες μας, προτείνω όσοι θέλουν να διαθέσουν λίγο από το γιορτινό τους χρόνο για να δουν στο ντοκιμαντέρ του Σπύρου Τέσκου «Νικαριά μου» (2010) τι σημαίνει πραγματική ανθρωπιά, αλληλεγγύη, ισότητα και αγάπη χωρίς διαφημίσεις και τυμπανοκρουσίες.

Μαζί με άλλα πολύτιμα, το ντοκιμαντέρ αφηγείται τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής και σκέψης των κατοίκων του νησιού και εστιάζει σε ένα πανάρχαιο πασχαλινό έθιμο που οι ντόπιοι αποκαλούν «Μνημόσυνο», το οποίο αναβιώνει μέχρι σήμερα ανήμερα το Πάσχα στα χωριά της Βορειοδυτικής ακριτικής Ικαρίας. Στην αταξική, ισότιμη και ταυτόχρονα εκκεντρική κοινωνία της Ικαρίας, που ποτέ δεν υπήρχαν, ούτε σήμερα υπάρχουν, πλούσιοι και φτωχοί. «Κι αν ένας σήμερα έχει παραπάνω λεφτά είναι αδιανόητο να το δείξει».

Αλλά, δεν υπήρχαν, ούτε υπάρχουν επίσης εργάτες και αφεντικά. Στην Ικαρία οι δουλειές ακόμη και σήμερα αρκετές φορές γίνονται με το έθιμο της «αλλαξιάς», δηλαδή οι συγχωριανοί προσφέρουν την εργασία τους χωρίς χρήματα σε όποιον συγχωριανό τους έχει ανάγκη και αυτός τους το ανταποδίδει, όποτε αυτοί τον χρειαστούν.

Ντοκιμαντέρ Νικαριά μου του Σπύρου Τέσκου

Το έθιμο έχει ως εξής:

Αρκετές μέρες πριν τη Λαμπρή, όσοι έχουν τη δυνατότητα προσφέρουν (ανώνυμα) ρίφι ή ρασκό όπως λέγεται το άγριο κατσίκι στην ικαριώτικη διάλεκτο, ψωμί και κρασί για τη μνήμη των νεκρών. Κανείς όμως δεν ξέρει ούτε ποιός πρόσφερε, ούτε πόσο πρόσφερε.

Οι προσφορές συγκεντρώνονται σε έναν κοινό δημοτικό χώρο και το κρέας ψήνεται την ημέρα της Λαμπρής σε μεγάλα καζάνια.

Στο γιορτινό τραπέζι κάθονται όλοι οι χωριανοί, αλλά και οι ξένοι, ανεξάρτητα αν είχαν τη δυνατότητα να προσφέρουν κάτι ή όχι.

Μετά γίνεται η μοιρασιά και προσδιορίζεται το «ψυχομέτρι», δηλαδή η ισόποση για όλους μερίδα που αναλογεί στον κάθε χωριανό και ξένο που θα καθίσει στο τραπέζι της Λαμπρής. Τρώνε, πίνουν και γλεντούν.


Το «Μνημόσυνο» είναι ένα μικρό μόνο παράδειγμα για τον αυθεντικό και ιδιαίτερο τρόπο ζωής και σκέψης των κατοίκων του νησιού, που από το 1947 και μετά, στα μαύρα χρόνια της εξορίας, στάθηκαν στο πλευρό των 15.000 περίπου εξορίστων, τους φιλοξένησαν στα φτωχικά τους σπίτια, τους έδωσαν να φάνε από το φτωχικό τους πιάτο και τους έκαναν ισότιμα μέλη της οικογένειάς τους.

Το θέμα του ντοκιμαντέρ κυκλοφόρησε το 2011 σε συλλεκτική έκδοση μαζί με το DVD της ταινίας με το παρακάτω συνοδευτικό κείμενο :

«Μπορεί μια ιδανική κοινωνία, στηριγμένη στην αγάπη, την αλληλεγγύη και την ισότητα να αναπτυχθεί σε έναν τόπο χωρίς την επιβολή της από εξουσίες; Η ιστορία λέει όχι. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Ένα νησί του Αιγαίου, η Ικαρία, έχει εδώ και αιώνες αναπτύξει τέτοιες κοινωνικές δομές που θα τις ζήλευαν και οι πιο ιδεατές κοινωνίες. Όχι όμως προσπαθώντας να αναπτύξει κάποια φιλοσοφική σχολή, αλλά επειδή η αναγκαιότητα της επιβίωσης έσπρωξε τους κατοίκους να ζήσουν με αυτόν τον τρόπο. Η ταινία είναι μία καταγραφή αυτού του τρόπου ζωής και φιλοσοφίας τους, που κινδυνεύει σοβαρά λόγω της «ανάπτυξης» στο νησί».

Κάπως έτσι είναι η άνοιξη που ονειρεύομαι

υγεία, ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ, ενεργοί πολίτες

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας

Αναμφισβήτητα, η κρίση της πανδημίας ανέδειξε την τεράστια αξία της δημόσιας υγείας για όλους χωρίς εξαιρέσεις, που θα πρεπε να είναι αυτονόητο δικαίωμα κάθε πολίτη και υποχρέωση κάθε πολιτείας. Eίναι όμως;

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας έχει αξία να υπενθυμίσουμε, σε όσους εύκολα ξεχνούν και να ενημερώσουμε τη γενιά των millennials και τη γενιά Z που δεν γνωρίζει, ότι η δημόσια υγεία στην Ελλάδα δεν προήλθε από παρθενογένεση.

👉👉Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) είναι έργο ΠΑΣΟΚ, με εμπνευστή και Ιδρυτή την πρώτη Κυβέρνηση της Αλλαγής του Ανδρέα Παπανδρέου.

👉 👉 Άνοιξε τις πύλες του στις 7 Οκτωβρίου 1983 και παρείχε δωρεάν υπηρεσίες υγείας στα 10 εκατομμύρια του ελληνικού πληθυσμού.

👉 👉Έδωσε έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, με την ίδρυση Κέντρων Υγείας για πρώτη φορά και στο τελευταίο χωριό της Ελλάδας

👉👉Με το ΕΣΥ αναβαθμίστηκαν τα Νοσηλευτικά Ιδρύματα και ανασυγκροτήθηκαν διοικητικά

👉👉Παράλληλα, ιδρύθηκε το 1983 για πρώτη φορά το ΕΚΑΒ και ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων για τον έλεγχο της ασφάλειας, ποιότητας και αποτελεσματικότητας των φαρμάκων που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά

👉👉Το 2000 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατέταξε το ΕΣΥ δέκατο τέταρτο παγκοσμίως στις γενικές επιδόσεις του

👉👉Το 2010 με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, που θεσμοθέτησε η Κυβέρνηση του Γιώργου Α. Παπανδρέου, μπήκε φραγμός στην κερδοσκοπία και την υπερτιμολόγηση των φαρμάκων, με συνέπεια να εξοικονομούνται δις ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Και για να έρθουμε στο σήμερα και για να ξέρουμε που πρέπει να ρίξουμε την ψήφο μας στις 21 Μαϊου 👇👇👇

👉👉Πριν 4 μήνες, στις 2 Δεκεμβρίου 2022 η Κυβέρνηση Μητσοτάκη θεσμοθέτησε με νόμο τη μερική ιδιωτικοποίηση του ΕΣΥ, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις από υγειονομικούς, γιατρούς και πολίτες.

Το πουλόβερ της δημόσιας υγείας μπορεί να έχει αρχίσει να ξηλώνεται από τη σημερινή κυβέρνηση, αλλά εμείς έχουμε τη δύναμη να το σταματήσουμε πριν να είναι πολύ αργά. Η υγεία είναι δημόσιο αγαθό και είναι αδιαπραγμάτευτος ο δημόσιος χαρακτήρας της .

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΕΤΕΙΟΙ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, δημοκρατικοί θεσμοί

Χρόνια πολλά στην ανυπότακτη Ελλάδα, ενάντια σε κάθε ζυγό

Σήμερα γιορτάζουμε την Εξέγερση των Επαναστατημένων Ελλήνων ενάντια στην τουρκική σκλαβιά.

Χρόνια πολλά στην ελληνική Επανάσταση και στους απανταχού Επαναστάτες. Καλή Λευτεριά σε όλες τις ελεύθερες ψυχές, που δεν υποτάσσονται και ελεύθερα σκέφτονται και πράττουν. Καλή Λευτεριά σε κάθε αδύναμο, σε κάθε κυνηγημένο επί της γης ❤️

Με αφορμή τη σημερινή μέρα θέλω να σας διηγηθώ μια ιστορία από το νησί μου, την ανυπότακτη Ικαρία, από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Γιατί η αληθινή ιστορία γράφεται από τους απλούς, καθημερινούς ανθρώπους που δίνουν τις μάχες με τα κάθε φορά θηρία χωρίς να βάζουν μπροστά την ασφάλεια και το Εγώ τους.

Τα χρόνια λοιπόν της Τουρκοκρατίας η παρουσία των Οθωμανών στο νησί περιοριζόταν στην παρουσία του στρατιωτικού Διοικητή, του καϊμακάμη και του φοροεισπράκτορα που ερχόταν στο νησί από τη Σάμο πότε – πότε για να εισπράξει τους φόρους.

Ο καϊμακάμης στην προσπάθειά του να εισπράξει τον φόρο από κάποια χωριά της Μεσσαριάς, συναντούσε την αντίσταση των κατοίκων που του λεγαν πως δεν έχουν χρήματα να δώσουν, ούτε να φάνε , ούτε να καλλιεργήσουν.

Κάποτε ο αγάς της Χίου, στον οποίο υπαγόταν το νησί, αποφάσισε να στείλει έναν καδή για να δικάσει τους ανυπότακτους Ικαριώτες.

Όμως, οι Ικαριώτες, που τον μετέφεραν πάνω σε φορείο για να τον ανεβάσουν από τα παράλια στα ορεινά χωριά της Μεσαριάς, έριξαν τον καδή στο γκρεμό, στο κακό Καταβασίδι, ψηλά στον Αθέρα. Στο στρατιωτικό απόσπασμα που έστειλε ο αγάς της Χίου στο νησί για να βρει τους υπαίτιους, η απάντηση όλων των Ικαριωτών στο ερώτημα «ποιός έριξε τον καδή στον γκρεμό» ήταν ενιαία: «Ούλοι ‘μείς Εφέντη». Και έτσι ο Αγάς αποφάσισε να μην τιμωρήσει κανέναν και δεν ξανάστειλε καδή στο νησί.

Αυτή η φράση, το «Ούλοι ‘μεις Εφέντη» έμεινε σαν σύμβολο της αλληλεγγύης που χαρακτήριζε και χαρακτηρίζει ακόμη την τοπική κοινωνία. Την ουτοπική – ιδανική κοινωνία των απλών και ελεύθερων Ικαριωτών.

Οικονομια, απόψεις

Διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση – Ένας εφιάλτης που δεν θέλουμε να ξαναζήσουμε.

Όταν το 2009 ερευνούσα στη βιβλιογραφία τους διεθνείς κανόνες εποπτείας και τα Συστήματα Εταιρικής Διακυβέρνησης των Πιστωτικών Ιδρυμάτων, για την εκπόνηση της διπλωματικής μου διατριβής με θέμα: «Συνθήκη Βασιλείας ΙΙ – Οργανωτική και Χορηγητική Συμπεριφορά Τραπεζών και Διοικητική Πληροφόρηση» στα πλαίσια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Mba for Executives του Πανεπιστημίου Πειραιά, δεν μπορούσα να φανταστώ πως 14 χρόνια μετά το θέμα αυτό θα ήταν ξανά τόσο επίκαιρο.

Όπως έγραφα τότε: «Οι οικονομικές κρίσεις συχνά συγκρίνονται με τις επιδημίες. Στην αρχή εκδηλώνεται η κατάρρευση ενός Τραπεζικού ιδρύματος, ακολουθούμενη από μία άλλη, με την κρίση αυτή να εξαπλώνεται σε άλλα ιδρύματα εντός και εκτός συνόρων. Μια εξαιρετικά σημαντική, δυνητική αδυναμία ενός τραπεζικού συστήματος είναι ότι πολλοί κίνδυνοι υποεκτιμώνται και δεν καταχωρείται το πλήρες μέγεθός τους έγκαιρα, με αποτέλεσμα οι συνέπειες να είναι τρομακτικές κατά την τυχόν επέλευση των κινδύνων»

ενώ πιο μετά έγραφα:

«Οι Τράπεζες θεωρούνται ως μια πηγή συστημικού κινδύνου λόγω του κυρίαρχου ρόλου τους στο σύστημα πληρωμών, στην κατανομή των οικονομικών πόρων, σε συνδυασμό με την ευαισθησία της κεφαλαιακής τους δομής»

Και όντως όλα αυτά επιβεβαιώνονται στην πράξη, όπως έδειξε η πρόσφατη τραπεζική κρίση που ξεκίνησε στην Αμερική με την κατάρρευση της Silicon Valley Bank και 2 ακόμη Τραπεζών και επεκτάθηκε μέσα σε 14 μέρες στην Ευρώπη, προκαλώντας πρώτα την εξαγορά της ελβετικής Credit Suisse από τη UBS και στη συνέχεια έντονους κλυδωνισμούς στην ισχυρότερη τράπεζα της Γερμανίας την Deutsche Bank.

Κανείς δεν γνωρίζει αν και τι παράπλευρες συνέπειες μπορεί να έχει στη συνέχεια η κρίση αυτή, σίγουρα πάντως έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα. Αναδεικνύεται και πάλι ως επιτακτική η ανάγκη θέσπισης κανόνων λειτουργίας, καθώς και ισχυρών εποπτικών μηχανισμών των Πιστωτικών Ιδρυμάτων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, όχι για να παραμείνουν στα χαρτιά, αλλά για να εφαρμόζονται αυστηρά στην πράξη.

Όσον αφορά τη χώρα μας έχει ιδιαίτερη αξία νομίζω να γνωρίζουμε, επίσημα, σε πρώτη φάση:
– ποιές ελληνικές τράπεζες κατέχουν ομόλογα της Deutsche Bank στο χαρτοφυλάκιό τους,
– ποιό είναι το επίπεδο της έκθεσής τους,
– τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την κεφαλαιακή τους επάρκεια και
– πόσο θωρακισμένο είναι, όχι μόνο το τραπεζικό σύστημα, αλλά και οι καταθέτες/ συναλλασσόμενοι με τις τράπεζες.

Όσοι γνωρίζουν από χρηματοοικονομικά και έχουν ζήσει τις μαύρες μέρες της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης του 2008 μπορούν να διακρίνουν πως ο εφιάλτης, που δεν αφορά μόνο τις τράπεζες, αλλά μπορεί ενδεχομένως και υπό συγκεκριμένες συνθήκες να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα εργαζόμενους, επενδυτές και την οικονομία στο σύνολό της, φαίνεται πως δεν έχει εξαφανιστεί από προσώπου γης.

Κάτω από αυτό το βαρύ κλίμα νομίζω πως πρέπει να ξεκινήσει άμεσα μια έρευνα και μια συζήτηση:

– για το αν και τι μαθήματα πήραμε από τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και

– πόσο αποτελεσματικό ήταν το περιβόητο «δίχτυ ασφάλειας», που οι τράπεζες οικοδομούσαν για χρόνια ανταποκρινόμενες στις αυστηρές απαιτήσεις των κανόνων χρηματοπιστωτικής εποπτείας (Βασιλεία Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) που έθετε κατά καιρούς η Επιτροπή της Βασιλείας για την τραπεζική Εποπτεία (Basel Committee on Banking Supervision) και ισχυροποίησε μετά την χρηματοοικονομική κρίση του 2008.

Τραπεζικά Ιδρύματα και έμπειρα τραπεζικά στελέχη κατανάλωσαν τότε ατελείωτο χρόνο και χρήμα σε συσκέψεις, καταγραφή πολιτικών – διαδικασιών και αγορά – ανάπτυξη πληροφοριακών συστημάτων για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις, για να καταλήξουμε σήμερα και πάλι στο σημείο 0, εκεί από όπου ξεκινήσαμε,

Αναμφισβήτητα οι εποπτικές αρχές πρέπει να ξαναδούν το πλαίσιο και να ισχυροποιήσουν τις αρχές λειτουργίας και ελέγχου των Πιστωτικών Ιδρυμάτων

Το νέο στοιχείο που πρέπει να ξαναδούμε όμως πολύ προσεκτικά αυτή τη φορά είναι η διάχυση μιας ηθικής κουλτούρας και μιας κουλτούρας ευθύνης πάνω σε συγκεκριμένα αξιακά πρότυπα, κυρίως για τα ανώτατα στελέχη που διοικούν τις τράπεζες, αλλά και για όλους τους εργαζόμενους.

Αθήνα, Προσωπικές Ιστορίες

Η Αθήνα που χάθηκε -Μια προσωπική ιστορία

Η συμμετοχή μου στον ανοιχτό περίπατο Open Walk Athens των Atenistas στις γειτονιές του κέντρου της Αθήνας την Κυριακή που μας πέρασε, έγινε η αφορμή να αναρωτηθώ πόσοι από τα 4 εκατομμύρια και πλέον πολίτες που ζουν, εργάζονται ή επισκέπτονται την Αθήνα, γνωρίζουν πραγματικά την πόλη και τις αυθεντικές χαμένες της ταυτότητες.

Ακολουθώντας την προτεινόμενη διαδρομή, βρέθηκα στη συνοικία Γεράνι, μια πολύ γνώριμη και πολύ ζωντανή κάποτε γειτονιά της Αθήνας, που βρίσκεται πίσω από το δημαρχιακό μέγαρο και σήμερα είναι το κέντρο της μπαγκλαντέζικης κοινότητας.

Σε αυτή τη γειτονιά που, ως τη δεκαετία του 1980 περίπου, ήταν γεμάτη από τυπογραφεία και τυπώνονταν οι πιο γνωστές εφημερίδες και περιοδικά, δύο βήματα από την Πολυκλινική Αθηνών, που τότε ήταν ίσως η μοναδική δημόσια δομή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας κάτι σαν προάγγελος του ΕΣΥ, επί της οδό Σωκράτους στον αριθμό 39 υπάρχει ακόμη, ανακαινισμένο αλλά ίδιο όπως παλιά, ένα κτίριο που είναι γεμάτο από αγαπημένες μνήμες από τα δικά μου παιδικά χρόνια.

Ο 4ος όροφος του κτιρίου, πάνω ακριβώς από το Ταμείο Εμπόρων που ήταν στον 3ο, φιλοξενούσε για δεκαετίες και ως το τέλος της δεκαετίας του 1980 την βιοτεχνία ενδυμάτων του δικού μου μπαμπά, που ένα φεγγάρι έφτασε να απασχολεί 40 εργαζόμενους, ενωμένοι και αγαπημένοι όλοι σαν μια οικογένεια.

Μετά, όταν άνοιξε το εμπόριο, ήρθαν οι πολυεθνικές και οι εισαγωγές και ξεκίνησε η κάτω βόλτα όπως συνήθιζε να λέει, μέχρι που η επιχείρηση έκλεισε μαζί με τη συνταξιοδότηση του μπαμπά.

Είναι θεαματικό πως μια μικρή βόλτα ξαναζωντάνεψε μπροστά μου την ταυτότητα μιας παλιάς γειτονιάς της Αθήνας της δεκαετίας του 1960, που έχει χαθεί.

Είναι θεαματικό πώς γύρισα 50 χρόνια πίσω και ξαναθυμήθηκα τα πάντα, σαν να ήταν χθες.

Την είσοδο της πολυκατοικίας με τις σιδεριές, ίδια έως σήμερα, που έβγαζε σε μια μικρή εσωτερική στοά, κάτι σαν μικρή πυλωτή.

Το καφενεδάκι μέσα στη στοά, απέναντι από το παμπάλαιο ασανσέρ, που κλασικά δινόταν η ίδια παραγγελία, κάθε φορά που πηγαίναμε για επίσκεψη ή όταν πήγαινα μαζί του από το πρωί στη δουλειά, τάχα για να τον βοηθήσω, όταν δεν είχα σχολείο: Βυσινάδα, υποβρύχιο, ή γλυκό του κουταλιού.

Τον ήχο από τις ραπτικές μηχανές, τα τόπια τα κασμίρια, τα τεράστια ψαλίδια χειρός και μηχανής, τα τραπέζια κοπής και ο μπαμπάς που τοποθετούσε με χειρουργική δεξιότητα τα υφάσματα το ένα πάνω στο άλλο και κυριολεκτικά τα χάιδευε για να τα ισιώσει πριν τα κόψει με τα πατρόν.

Το σουβλατζίδικο και το μικρό εστιατόριο στη στοά του Ειρηνοδικείου στη Λυκούργου, που πηγαίναμε με το μπαμπά στο διάλειμμα για φαγητό.

Τα μελομακάρονα κάθε Χριστούγεννα από το ζαχαροπλαστείο Ρωσσικόν στην οδό Πανεπιστημίου, που θυμάμαι με εντυπωσίαζε το πολύ όμορφο χάρτινο κουτί του.

Νοσταλγίες μιας παλιάς αγαπημένης εποχής και του πιο αγαπημένου δικού μου ανθρώπου από την παιδική μου ηλικία, που από τη μνήμη μου δεν έχουν και δεν πρόκειται να σβήσουν

Ασφάλεια, απόψεις, ενεργοί πολίτες

Η ασφάλεια των μεταφορών στον αυτόματο πιλότο

18 μέρες μετά την εθνική τραγωδία των Τεμπών, που στοίχισε τη ζωή σε 57 ανθρώπινες ψυχές λόγω της ανικανότητας των κυβερνώντων και των αρμόδιων κρατικών φορέων, οι πληγές παραμένουν ανοιχτές.

Καμία συγνώμη δεν μπορεί να γίνει δεκτή.

Καμία εμπιστοσύνη δεν μπορεί να ανακτηθεί προς αυτούς που με τις τραγικές παραλείψεις τους και την ακραία ανευθυνότητα και ανικανότητά τους οδήγησαν σε άδικο θάνατο τόσες ψυχές.

📍 Έκλεισε ο σιδηρόδρομος. Ως πότε; Ποιός μας διασφαλίζει την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών, όταν σύντομα όπως λένε θα ξεκινήσει πάλι; και πόσο ασφαλείς είναι οι οδικές, οι αεροπορικές και όλες οι υπόλοιπες μαζικές μεταφορές;

📍 Έκλεισε, με παρέμβαση του εισαγγελέα, η γέφυρα των Σερβίων, που συνδέει τη Δυτική Μακεδονία με τη Θεσσαλία, γιατί επί 30 χρόνια δεν είχε συντηρηθεί. Σοβαρά μιλάτε τώρα; Mε πόση ευτέλεια αντιμετωπίζετε τις ανθρώπινες ζωές; Πόσες ακόμη γέφυρες και πόσοι ακόμη δρόμοι είναι στην ίδια ή σε χειρότερη κατάσταση;

📍 Έκλεισε η πρόσβαση από ξηρά και θάλασσα της παραλίας Ναυάγιο στη Ζάκυνθο λόγω κινδύνου κατολισθήσεων. Ποιός ξέρει πόσες ακόμη παραλίες ή περιοχές είναι επικίνδυνες λόγω κατολισθήσεων, αλλά κανείς δεν έβαλε προτεραιότητα την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής, αντί το κέρδος και τα οφέλη από τον τουρισμό;

👉 Πως αντιμετωπίζουν τέτοια θέματα άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αφήνουν τα θέματα ασφάλειας στον αυτόματο πιλότο ; Τελικά σε αυτή τη χώρα ζούμε από τύχη;

👉👉 Δεν ξέρω πως σκοπεύει να διαχειριστεί τα καυτά αυτά θέματα και το γενικότερο μπάχαλο η Κυβέρνηση, όσο καιρό της απομένει ακόμη μέχρι τις εκλογές.

👉👉👉 Ελπίζω πάντως να μην εκδώσει και αυτή τη φορά καμιά γενική οδηγία του τύπου «Απαγορεύεται το ταξιδεύειν» για να νύψει τας χείρας της εις παν ενδεχόμενο, όπως αντίστοιχα έκανε με το «Εκκενώστε» για τις φωτιές ή με το «Απαγορεύονται οι μετακινήσεις» και «Περιορίστε τις μετακινήσεις» για τα βαφτισμένα ως ακραία καιρικά φαινόμενα.

Οικονομια, απόψεις, ενεργοί πολίτες

Μαύρα τα σύννεφα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού

Μαύρα σύννεφα έρχονται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, που φοβάμαι πως θα μας απασχολήσουν έντονα αρνητικά το επόμενο διάστημα.

H πρόσφατη κατάρρευση, από έλλειψη ρευστότητας, της Silicon Valley Bank (SVB) – με πελάτες της τουλάχιστον 15 ελληνικές startups, για ότι αυτό μπορεί να σημαίνει για τους εργαζόμενους, τις εταιρίες, τις επενδύσεις και όποιες άλλες παράπλευρες απώλειες – καθώς και η συνακόλουθη κατάρρευση της Signature Bank και Silvergate, επαναφέρουν μνήμες του 2008.

Όταν, τον Σεπτέμβρη του 2008 – μετά τη διάσωση της ασφαλιστικής AIG από την Αμερικάνικη Κεντρική Τράπεζα με οικονομική ενίσχυση ύψους 85 δισ. δολαρίων – ο αμερικάνικος κολοσσός Lehman Brothers κήρυξε πτώχευση και οδήγησε σε ντόμινο παγκόσμιων εξελίξεων, τις συνέπειες των οποίων ακόμη πληρώνουμε.

Θέματα όπως:

– Τι πραγματικά προκάλεσε την κατάρρευση της SVB;

– Τι μαθήματα λάβαμε παγκοσμίως από την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και τι μέτρα πήραμε για να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά;

– Τι σημαίνει διασπορά χαρτοφυλακίου και πόσο αυτή εφαρμόζεται στην πράξη για την μείωση των κινδύνων;

– Ποιές μπορεί να είναι οι συνέπειες για τις ελληνικές τράπεζες, τους εργαζόμενους και για την ελληνική οικονομία γενικότερα από την κατάρρευση της SVB;

πρέπει να μας απασχολήσουν έντονα το επόμενο χρονικό διάστημα, για να μην πούμε μετά πως δεν ξέραμε.

Ασφάλεια, απόψεις, ενεργοί πολίτες

Τέμπη – Σιδηροδρομικές μεταφορές με συνθήκες του περασμένου αιώνα;

Αναμφισβήτητα, το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη με τους 57 νεκρούς ανέδειξε τις τεράστιες πολιτικές – εγκληματικές ευθύνες της Κυβέρνησης, του ΟΣΕ και της Hellenic Train, που είναι λαϊκή απαίτηση να διερευνηθούν και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι, το συντομότερο.

Όμως, υπάρχουν και άλλα σοβαρά ζητήματα, που δείχνουν, μαζί με την ανευθυνότητα κάποιων υπαλλήλων, το γενικό μπάχαλο που επικρατούσε στον οργανισμό και την εταιρεία εις βάρος ανθρώπινων ζωών και είναι ευθύνη μας να μην τα καλύπτουμε.

Διαβάζω και ακούω τις τελευταίες μέρες και ώρες κάτι εξοργιστικούς διαλόγους μεταξύ των εμπλεκόμενων στην τραγωδία των Τεμπών σιδηροδρομικών υπαλλήλων εν ώρα υπηρεσίας, που μόνο χώρα της Ευρώπης και 21ο αιώνα δεν θυμίζουν και σηκώνονται τα μαλλιά της κεφαλής μου.

Από τους διαλόγους και τα δημοσιεύματα αποκαλύπτονται τραγικές παραλείψεις, ανεύθυνες άκρως αντιεπαγγελματικές και επικίνδυνες συμπεριφορές, σεξιστικά σχόλια και φαγοπότια εν ώρα υπηρεσίας, ρουσφέτια, αποχωρήσεις υπαλλήλων που είναι σε θέσεις κλειδιά πριν τη λήξη του ωραρίου τους, χωρίς φυσικά αντίστοιχη μείωση του μισθού τους και άλλα πολλά.

Και αναρωτιέμαι:

– κεντρική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού υπήρχε;

– καταγεγραμμένη περιγραφή ρόλων, το job description δηλαδή όπως το λένε στο management, υπήρχε;

– Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου, για να διασφαλίζει την καλή λειτουργία του οργανισμού – εταιρείας και να αξιολογεί και να διαχειρίζεται τους κινδύνους, υπήρχε; έλεγχος στο ανθρώπινο δυναμικό, στις διαδικασίες και στη λειτουργία γινόταν και από ποιούς;

– Γραπτός Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας με υποχρεωτική εφαρμογή από εργαζόμενους, διοίκηση και συνεργάτες υπήρχε;

– τα πειθαρχικά συμβούλια λειτουργούσαν; και αν όχι, με ποιών την ευθύνη δεν λειτουργούσαν;

και στο τέλος, τέλος αξιολόγηση του ανθρώπινου δυναμικού γινόταν;

Γιατί, μετά από τόσους νεκρούς και τέτοιες επικίνδυνα ανεύθυνες συμπεριφορές μπορούμε στο εξής να συζητάμε για το πώς θα διασφαλίσουμε μια διαδικασία αντικειμενικής αξιολόγησης των δημόσιων υπαλλήλων άνευ εξαιρέσεων, αλλά κανείς δεν θα έχει το θράσος νομίζω να ξαναμιλήσει κατά της αντικειμενικής πάντα αξιολόγησης.

Όλα τα παραπάνω που δεν ξέρω αν η Διοίκηση και τα μεγαλοστελέχη του ΟΣΕ, της Hellenic Train και του Υπ. Μεταφορών τα ακούνε σαν κινέζικα, είναι συστατικά της καλής Εταιρικής Διακυβέρνησης μιας εταρείας και ενός οργανισμού, ανεξάρτητα από τον δημόσιο ή μη χαρακτήρα τους, σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, αλλά και την ισχύουσα στη χώρα μας νομοθεσία.

Αλλά αυτά μπορούν να συμβαίνουν σε μια οποιαδήποτε άλλη Ευρωπαϊκή χώρα που ζεί στο σήμερα και όχι σε συνθήκες του περασμένου αιώνα.

Νόμους και πλαίσια μπορεί να έχουμε, αλλά το θέμα είναι αν, πόσο και πώς εφαρμόζονται και αν έχουν σαν επίκεντρο τον άνθρωπο ή το κέρδος των εταιρειών και κάθε εμπλεκόμενου. Εν ολίγοις, μόνο αν αλλάξουμε ριζικά τρόπο σκέψης και πράξης, δηλαδή νοοτροπία, σ’ αυτή τη χώρα από την κεφαλή ως και τον τελευταίο πολίτη θα υπάρξει ελπίδα. Δεν χρειαζόμαστε παχιά λόγια, αντίθετα χρειαζόμαστε βαρυσήμαντα έργα που θα ωφελούν τον άνθρωπο και όχι τις τσέπες των εταιρειών και όποιων μισάνθρωπων.