Κατηγορία: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Την Κυριακή 26 Απριλίου 2026 επισκεφθήκαμε με την ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΔΥΤΙΚΑ το μαρτυρικό ΔΙΣΤΟΜΟ, λίγες εβδομάδες πριν τη μαύρη επέτειο της σφαγής του ΔΙΣΤΟΜΟΥ.

Επισκεφθήκαμε το Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, ένα ζωντανό μνημείο της σφαγής του Διστόμου, που ιδρύθηκε το 2005 με πρωτοβουλία του Δήμου Διστόμου. Εκεί παρακολουθήσαμε ένα ιδιαίτερα συγκινητικό ντοκιμαντέρ για τη σφαγή, παραγωγής του Δήμου Διστόμου με τις ιδιαίτερα συγκινητικές μαρτυρίες των επιζόντων της σφαγής.

Στη συνέχεια η Επιμελήτρια του Μουσείου και Αρχαιολόγος, Αμαλία Παπαϊωάννου, μας έκανε αναλυτική ενημέρωση για τα ιστορικά γεγονότα, τις εικόνες φρίκης την ώρα της σφαγής και μετά, για το διαρκές πένθος των Διστομιτών, για την τύχη των ορφανών, για το έγκλημα που έμεινε ατιμώρητο, για τον αγώνα της διεκδίκησης των Γερμανικών αποζημιώσεων κ.α. Ακολούθησε μεγάλης διάρκειας και ουσιαστική συζήτηση γιατί στο ανθρώπινο μυαλό δεν χωρούν τέτοιες εικόνες φρίκης.

Περιηγηθήκαμε στη Βιβλιοθήκη του Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, όπου εκτίθενται ιστορικές μαρτυρίες, φωτογραφίες, βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά από τη σφαγή του Διστόμου, όπου μας έγινε αναλυτική ενημέρωση από την Επιμελήτρια του Μουσείου Αμαλία Παπαϊωάννου. Ξεχωριστή θέση στη βιβλιοθήκη έχει η διάσημη φωτογραφία της Μαρίας Παντίσκα στον τάφο της μάνας της που έγινε εξώφυλλο στο περιοδικό LIFE του Ιουνίου 1944 .

Η φωτογραφία είναι έργο του φωτογράφου Ντμίτρι Κέσελ και συνόδευε το άρθρο του για τις θηριωδίες των Γερμανών στην Ελλάδα, με τίτλο «What the Germans did to Greece»

Στη βιβλιοθήκη ξεχωρίζει επίσης η φωτογραφία του Διστομίτη, φοιτητή της Σχολής Καλών Τεχνών Γιάννη Καϊλη που δολοφονήθηκε το Φεβρουάριο του 1974 και ο θάνατός του αποδόθηκε σε αυτοκτονία. Ο Γιάννης Καϊλης είχε γράψει τα συνθήματα “ΕΞΩ ΤΟ ΝΑΤΟ”, “ΕΞΩ ΟΙ ΗΠΑ” στην Πύλη του Πολυτεχνείου τις ημέρες της εξέγερσης και θεωρείται ότι είναι ο 25ος νεκρός του Πολυτεχνείου. Πολύ συγκινητική ήταν η στιγμή της συνάντησής μας με την Ελένη Παπαλεωνίδα, αδελφή του Γιάννη Καϊλη με την οποία συνομιλήσαμε και είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε περισσότερες λεπτομέρειες για το τραγικό γεγονός και για την εξέλιξη της υπόθεσης.

Επισκεφθήκαμε το Μαυσωλείο των θυμάτων του Διστόμου, που βρίσκεται στο λόφο Κάναλες. Το Μαυσωλείο αποπερατώθηκε το 1976 με χρήματα της ερανικής επιτροπής της κοινότητας Διστόμου και αποτελεί ένα λιτό μνημείο αφιερωμένο στη μνήμη των 223 σφαγιασθέντων. Το 1978 πραγματοποιήθηκε η μετακομιδή των οστών των θυμάτων, που ήταν θαμμένα ως τότε στις αυλές των σπιτιών τους και σήμερα φυλάσσονται στο οστεοφυλάκιο που βρίσκεται στο ίδιο σημείο.

Η μαρμάρινη σύνθεση σε 7 ενότητες με την επιγραφή “ΜΑΡΤΥΡΙΚΟ ΔΙΣΤΟΜΟ 10-6-1944. ΗΜΕΡΑ ΣΦΑΓΗΣ ΚΑΙ ΟΛΕΘΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ”, είναι έργο του γλύπτη Στέλιου Τριάντη.

Εκεί βρίσκονται και οι μαρμάρινες πλάκες με χαραγμένα τα ονόματα όλων των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.

Ακολούθησε ιστορικός περίπατος σε σημεία του χωριού που συνδέονται με τη σφαγή του Διστόμου, που διοργανώθηκε ειδικά για εμάς από την Αρχαιολόγο Αμαλία Παπαϊωάννου.

Κλείνοντας το οδοιπορικό μας στο μαρτυρικό χωριό του ΔΙΣΤΟΜΟΥ, που περιελάμβανε παρουσιάσεις, συμπυκνωμένες πληροφορίες και δράσεις διάρκειας πάνω από 3,5 ώρες χωρίς αναπνοή, θα θέλαμε να μεταφέρουμε αυτούσια ένα γεγονός από τα χρόνια μετά τη σφαγή, που μας αφηγήθηκε η Διστομίτισα Δώρα Πλάκα και μας συγκίνησε ιδιαίτερα:

“Μετά την σφαγή του 1944, έφτασε η Αμερικάνικη βοήθεια, η UNRRA, που έστελνε όμορφα ρούχα και λουλουδάτα φουστανάκια. Όμως τα κορίτσια (μικρά και μεγαλύτερα) δεν έπρεπε να φορούν. Γιατί το Πένθος ήταν Μεγάλο. Στήνονταν τότε μεγάλα καζάνια στο κέντρο του χωριού, όπου έβραζε η μαύρη βαφή. Βουτούσαν μέσα τα χρωματιστά, ωραία φουστανάκια και αυτά έβγαιναν κατάμαυρα, έτοιμα να τα φορέσουν τα κορίτσια. ΟΛΑ αυτό γίνονταν για πολλά χρόνια μετά τη σφαγή”.

📌Η σφαγή του Διστόμου, ένα από τα πιο ειδεχθή εγκλήματα που διέπραξε ο Γερμανικός στρατός στην κατεχόμενη Ελλάδα και παραμένει ατιμώρητο, αποτελεί διαρκή υπενθύμιση του τι σημαίνουν ο φασισμός, το μίσος, η βία και η επιβολή του ισχυρού. Μας υπενθυμίζει, επίσης, τα ολέθρια αποτελέσματα της ναζιστικής ιδεολογίας της «ανώτερης φυλής».

📌 Οι θηριωδίες που διαπράχθηκαν εις βάρος του άμαχου πληθυσμού του Διστόμου στις 10 Ιουνίου 1944 βύθισαν στο πένθος ένα ολόκληρο χωριό για δεκαετίες, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα τόσο στην τοπική κοινωνία όσο και στη συλλογική μνήμη παγκοσμίως. Οι νεκροί του Δίστομου έφτασαν τους 228, εκ των οποίων 117 γυναίκες, 111 άντρες και 53 παιδιά κάτω των 16 χρόνων.

Μετά το πολύ γεμάτο και συγκινητικό οδοιπορικό στο μαρτυρικό Δίστομο, ακολούθησε μια στάση στη μονή του Όσιο Λουκά στο Στείρι ή Αγιά Σοφιά της Ρούμελης, που είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της βυζαντινής τέχνης και αρχιτεκτονικής, το οποίο περιλαμβάνεται στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, από κοινού με τη Νέα Μονή Χίου και τη Μονή Δαφνίου. 

Η μέρα μας ολοκληρώθηκε με τσίπουρα, χαμόγελα και καλή διάθεση στα Αντίκυρα, το όμορφο ψαροχώρι του Κορινθιακού.

🙏🏻Ευχαριστούμε θερμά όλα τα μέλη και τις/τους φίλες/ους της Κοινωνικής Παρέμβασης Δυτικά, που συμμετείχαν στην επίσκεψη που διοργανώσαμε στο μαρτυρικό Δίστομο.

🙏🏻Ευχαριστούμε θερμά την Αμαλία Παπαϊωάννου, Αρχαιολόγο και Επιμελήτρια του Μουσείου για τη συγκλονιστική παρουσίαση των γεγονότων και των συνεπειών της σφαγής, τόσο στο Μουσείο όσο και κατά τη διάρκεια του ιστορικού περιπάτου στους δρόμους του μαρτυρικού χωριού.

🙏🏻 Ευχαριστούμε θερμά τους Διστομίτες Λουκά Δημάκα και Δώρα Πλάκα για την πολύτιμη βοήθεια και τις βιωματικές αφηγήσεις τους, που μεταφέρθηκαν αυτούσιες στους συμμετέχοντες της επίσκεψης.

📌Την Κυριακή 1 Μαρτίου διοργανώσαμε με την Κοινωνική Παρέμβαση Δυτικά επίσκεψη στην Αντιπολεμική Έκθεση «1945 – Το τέλος του Πολέμου» στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο και ξενάγηση από επιστημονική συνεργάτη του Ιδρύματος της Βουλής.

📌Σε μια εποχή που η ειρήνη είναι τόσο εύθραυστη, 80 και πλέον χρόνια μετά τη λήξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, είναι ιδιαίτερα σημαντική η πρωτοβουλία του Ιδρύματος της Βουλής, που συντελεί στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Η Έκθεση παρουσιάζει φωτογραφίες και τεκμήρια, γνωστές και λιγότερο γνωστές ιστορίες, από τη χρονιά που σηματοδότησε το τέλος του πολέμου και την αποκάλυψη της βαρβαρότητας των ναζιστικών εγκλημάτων, που συγκλόνισαν την ανθρωπότητα.

📌Τα στρατόπεδα εξόντωσης, το Ολοκαύτωμα, η κατάρρευση του ναζισμού, αλλά και το διαχρονικό αίτημα για δικαιοσύνη και ειρήνη, αποτυπώνονται με συγκλονιστικό τρόπο.

🙏🏻Ευχαριστούμε θερμά το Ίδρυμα της Βουλής για την άμεση ανταπόκριση, την πολύτιμη βοήθεια και την εξαιρετική ξενάγηση!

🙏🏻Ευχαριστούμε θερμά τα μέλη και τους φίλους της Κοινωνικής Παρέμβασης Δυτικά για τη συμμετοχή τους.

📍 Με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις του Υπ. Προστασίας του Πολίτη, Μ. Χρυσοχοϊδη και την ανάποδη ανάγνωση του αντιρατσιστικού νόμου.

Σύσσωμη η πολιτική και πολιτειακή ηγεσία γιόρτασε χθες στο Προεδρικό Μέγαρο την 51η επέτειο από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα μας.

Σχήμα οξύμωρο για όσους, εραστές της ποιοτικής – λειτουργικής δημοκρατίας, έχουν διατηρήσει έντονες βιωματικές μνήμες από τη δεκαετία – πρότυπο του 1980 – 1990, με τις ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις και στρατηγικές επιλογές, που έγιναν τότε από την Κυβέρνηση της αλλαγής του Ανδρέα Παπανδρέου με πυξίδα το τρίπτυχο: «Εθνική Ανεξαρτησία – Λαϊκή Κυριαρχία – Κοινωνική Απελευθέρωση».

Η ελληνική κοινωνία βίωσε τότε ριζικές προοδευτικές αλλαγές, απέναντι στις δομές της, έως τότε, καχεκτικής δημοκρατίας με οδηγό την αρχή πως «το κοινωνικό όφελος υπερισχύει του ατομικού κέρδους».

Η ελληνική κοινωνία απαλλάχτηκε από το φόβο των χωροφυλάκων, των παρακρατικών και των χαφιέδων που δρούσαν σε κάθε γειτονιά, αποστρατικοποιήθηκε η δημόσια τηλεόραση (ΥΕΝΕΔ), θεμελιώθηκε η ελευθερία του λόγου και του τύπου, ενδυναμώθηκε η λαϊκή συμμετοχή στην τοπική αυτοδιοίκηση και το συνδικαλιστικό και μαζικό κίνημα, έγινε πράξη ο δημοκρατικός διάλογος, η πλήρης ενημέρωση του λαού και η αποδοχή της εποικοδομητικής κριτικής από την Εθνική Αντιπροσωπεία, αναγνωρίστηκε η Εθνική Αντίσταση.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ο πρώτος έλληνας Πρωθυπουργός που πέρασε την πόρτα του Πολυτεχνείου, στην επέτειο της εξέγερσης στις 17/11/1981, για να τιμήσει τον αγώνα των φοιτητών ενάντια στη χούντα και τους νεκρούς της εξέγερσης.

🍉 Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που αναγνώρισε την PLO (Οργάνωση για την απελευθέρωση της Παλαιστίνης), είχε προσωπική – φιλική σχέση με τον Γιάσερ Αραφάτ, που τον αποκαλούσε αδελφό. Ο αρχηγός της PLO Γιασέρ Αραφάτ, μάλιστα, επισκέφτηκε το 1981 την Αθήνα με τιμές αρχηγού κράτους.

Τι από όλα αυτά εξακολουθεί να ισχύει σήμερα;

❌ Όταν φτάσαμε στο σημείο, μια μέρα μετά την 51η επέτειο από την αποκατάσταση της ελληνικής δημοκρατίας, να ποινικοποιείται – δια στόματος του Υπουργού Προστασίας του πολίτη – η αλληλεγγύη προς τον Παλαιστινιακό λαό, αντί να καταδικάζεται η γενοκτονία και να σταματάει κάθε συνεργασία της ελληνικής κυβέρνησης με το κράτος του Ισραήλ που την συντελεί.

❌Όταν κυβερνάει η ολιγαρχία του πλούτου, αντί της λαϊκής κυριαρχίας που τότε οραματιζόμασταν,

❌όταν η διαφθορά έχει ξεπεράσει κάθε όριο, έχει εξαπλωθεί και έχει μολύνει ανεπανόρθωτα την ελληνική κοινωνία,

❌ όταν συνεχώς αποκαλύπτονται νέα οικονομικά – πολιτικά σκάνδαλα που δεν τα χωράει ανθρώπου νους,

❌ όταν οι πρόσφυγες αντιμετωπίζονται ως «εισβολείς» και ως «απειλές»

❌ όταν περιορίζεται το δικαίωμα στη διαμαρτυρία, ακόμη και το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης από τον πανταχού παρόντα «Μεγάλο Αδελφό» όπως τον αποκαλούσε ο Τζώρτζ Όργουελ στο προφητικό, ομώνυμο μυθιστόρημά του

❌ όταν κυριαρχεί στο δημόσιο βίο η ευνοιοκρατία και η αναξιοκρατία, κοινώς το ρουσφέτι

❌ «όταν η διαφθορά της εξουσίας και οι συνακόλουθες οικονομικές ανισότητες βυθίζουν παγκοσμίως τους πληθυσμούς στην κόλαση της πείνας, των ναρκωτικών, της πορνείας και του εγκλήματος» , όπως αναφέρει ο Κυριάκος Σιμόπουλος στο βιβλίο του «Η διαφθορά της εξουσίας».

Χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να μη βλέπει κανείς πως οι πυλώνες της δημοκρατίας καταλύονται ένας – ένας σαν χάρτινοι πύργοι, τεχνιέντως πάντα, για να μην βρεθούν οι «αρχιτέκτονες» απέναντι στην γενικευμένη λαϊκή αντίσταση του ελληνικού λαού.

Του ελληνικού λαού που έχει να επιδείξει μεγάλη ιστορία και αγώνες για τη δημοκρατία, ενάντια σε κάθε είδους κατακτητή.

Ως πότε όμως;

Φόρος τιμής στους ήρωες της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Φόρος τιμής σε όσους αγωνίστηκαν με τίμημα τη ζωή τους για να αποκατασταθεί η δημοκρατία στη χώρα μας.

«Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» ήταν το σύνθημα των αγωνιζόμενων φοιτητών κατά της χούντας των συνταγματαρχών.

51 χρόνια μετά, το ίδιο σύνθημα, σε νέους αγώνες. Για θωράκιση της δημοκρατίας, ανθεκτικότητα, συμπερίληψη, κοινωνική δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και ίσες ευκαιρίες για όλους. Για ποιότητα ζωής και οικοδόμηση ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους, με δημόσια δωρεάν εκπαίδευση και δωρεάν ποιοτικές παροχές υγείας για όλους.

51 χρόνια μετά, ο ελληνικός λαός θα συνεχίσει να αντιστέκεται σθεναρά, ενάντια σε όσους θέλουν για να μας γυρίσουν πίσω, στις μαύρες σελίδες της ιστορίας μας.

Στον δρόμο που άνοιξαν οι ήρωες του Πολυτεχνείου, τιμή μας να ακολουθούμε.

#ΕδώΠολυτεχνείο #ΔενΞεχνώ

Σήμερα γιορτάζουμε την Εξέγερση των Επαναστατημένων Ελλήνων ενάντια στην τουρκική σκλαβιά.

Χρόνια πολλά στην ελληνική Επανάσταση και στους απανταχού Επαναστάτες. Καλή Λευτεριά σε όλες τις ελεύθερες ψυχές, που δεν υποτάσσονται και ελεύθερα σκέφτονται και πράττουν. Καλή Λευτεριά σε κάθε αδύναμο, σε κάθε κυνηγημένο επί της γης

Με αφορμή τη σημερινή μέρα θέλω να σας διηγηθώ μια ιστορία από το νησί μου, την ανυπότακτη Ικαρία, από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Γιατί η αληθινή ιστορία γράφεται από τους απλούς, καθημερινούς ανθρώπους που δίνουν τις μάχες με τα κάθε φορά θηρία χωρίς να βάζουν μπροστά την ασφάλεια και το Εγώ τους.

Τα χρόνια λοιπόν της Τουρκοκρατίας η παρουσία των Οθωμανών στο νησί περιοριζόταν στην παρουσία του στρατιωτικού Διοικητή, του καϊμακάμη και του φοροεισπράκτορα που ερχόταν στο νησί από τη Σάμο πότε – πότε για να εισπράξει τους φόρους.

Ο καϊμακάμης στην προσπάθειά του να εισπράξει τον φόρο από κάποια χωριά της Μεσσαριάς, συναντούσε την αντίσταση των κατοίκων που του λεγαν πως δεν έχουν χρήματα να δώσουν, ούτε να φάνε , ούτε να καλλιεργήσουν.

Κάποτε ο αγάς της Χίου, στον οποίο υπαγόταν το νησί, αποφάσισε να στείλει έναν καδή για να δικάσει τους ανυπότακτους Ικαριώτες.

Όμως, οι Ικαριώτες, που τον μετέφεραν πάνω σε φορείο για να τον ανεβάσουν από τα παράλια στα ορεινά χωριά της Μεσαριάς, έριξαν τον καδή στο γκρεμό, στο κακό Καταβασίδι, ψηλά στον Αθέρα. Στο στρατιωτικό απόσπασμα που έστειλε ο αγάς της Χίου στο νησί για να βρει τους υπαίτιους, η απάντηση όλων των Ικαριωτών στο ερώτημα «ποιός έριξε τον καδή στον γκρεμό» ήταν ενιαία: «Ούλοι ‘μείς Εφέντη». Και έτσι ο Αγάς αποφάσισε να μην τιμωρήσει κανέναν και δεν ξανάστειλε καδή στο νησί.

Αυτή η φράση, το «Ούλοι ‘μεις Εφέντη» έμεινε σαν σύμβολο της αλληλεγγύης που χαρακτήριζε και χαρακτηρίζει ακόμη την τοπική κοινωνία. Την ουτοπική – ιδανική κοινωνία των απλών και ελεύθερων Ικαριωτών.